Η Χλωρίδα της Χίου.

Κείμενο του Παντελή Σαλιάρη για τη Χλωρίδα της Χίου (1995).

Ορχιδέες & αγριολούλουδα της Χίου.

Wildflowers on Chios

Αξιοσημείωτη είναι και η χλωρίδα της Χίου. Από την τεράστια ποικιλία σε ορχιδέες μέχρι τις άγριες τουλίπες (λαλάδες).

Στο βόρειο τμήμα της Χίου κυριαρχούν τα βουνά και τα βραχώδη εδάφη. Εκεί φύονται πεύκα, κυπαρίσσια και πλατάνια, αλλά και χαμηλοί θάμνοι, ανάμεσα στους οποίους ρίγανη, θυμάρι και φασκομηλιά. Η νότια Χίος χαρακτηρίζεται από τους σχίνους, τα γνωστά μαστιχόδεντρα. Πρόκειται για αειθαλή θάμνο, που φτάνει σε ύψος τα 2-3 μέτρα, και μόνο στο νότιο τμήμα του νησιού παράγει τη ρητινώδη μαστίχη. Ελαιόδεντρα συναντά κανείς σε ολόκληρο το νησί. Στο βορειοδυτικό τμήμα, στην περιοχή της Αμανής, σε μια έκταση 300 στρεμμάτων, έχουν φυτευτεί αμπέλια, σε μια προσπάθεια να αναπαραχθεί ο Αριούσιος οίνος.
Η Χίος φημίζεται και για τον πλούτο των άγριων λουλουδιών της, ανάμεσα στα οποία συγκαταλέγονται οι ορχιδέες και οι λαλάδες. Στο νησί συναντώνται 76 από τις γνωστές ορχιδέες της Ευρώπης, και αποτελούν αντικείμενο έρευνας Ελλήνων και ξένων βοτανολόγων.
Οι λαλάδες είναι οι γνωστές τουλίπες, που από το Μάρτιο κατακλύζουν τα χωράφια και τους αγρούς της κεντρικής και νοτιοανατολικής Χίου. Στο Δήμο Ιωνίας δημιουργείται Βοτανικός Κήπος, με σκοπό την προστασία και τη διατήρηση των αυτοφυών φυτών της Χίου.

Η βλάστηση στη Χίο είναι κυρίως χαμηλή. Στα λιγοστά πια δάση κυριαρχεί το πεύκο, ενώ τα δένδρα που συναντά κανείς συχνότερα συνδέονται με καλλιέργειες και είναι ελιές, αμυγδαλιές, συκιές, εσπεριδοειδή, ξυλοκερατιές (κουντουρουδιές στην τοπική διάλεκτο), μουριές (συκαμνιές), τσικουδιές και λιγοστές οξιές, καρυδιές και κερασιές στα βόρεια. Στο νότιο τμήμα κυριαρχεί το μαστιχόδενδρο, σχίνο σε μια μοναδική ποικιλία, την Pistacia Lentiscus var. Chia, που συναντάται μόνο στη συγκεκριμένη περιοχή. Στον Κάμπο αναπτύσσεται μια ιδιαίτερη ποικιλία μανταρινιών, γνωστών ως χιώτικων, με ιδιαίτερα έντονη γεύση. Στους χαμηλούς ορεινούς όγκους συναντάται η συνηθισμένη μεσογειακή θαμνώδης βλάστηση σε συνδυασμό με αστιφίδες, θυμάρι, φρασκόμηλο και σπάρτους. Ανάμεσα στα χωράφια φυτρώνουν βάτοι, βατομουριές, αλόες και λυγαριές, όπου υπάρχει νερό.

Φωτογραφία: Οικονόμου Χρήστος

Ο πλούτος και η ποικιλία της χλωρίδας της Χίου αποκαλύπτονται ιδιαίτερα στα λουλούδια και στις πόες.Χαρακτηριστικότερα ντόπια λουλούδια είναι τα ευωδιαστά χιώτικα γιασεμιά, οι λαλάδες, άγριες αυτοφυείς τουλίπες, από τις οποίες λέγεται ότι προήλθαν οι ολλανδικές, και η πιο πλούσια σειρά από είδη άγριας ορχιδέας στο Αιγαίο. Στις απόκρημνες ακτές μπορεί κανείς να συλλέξει κρίταμο, ένα ετήσιο φυτό με μικρά σαρκώδη ευωδιαστά φύλλα, και κάπαρη. Ο μικρόκοσμος των λουλουδιών και των αρωματικών φυτών παρουσιάζει μεγάλο πλούτο και ποικιλία και μέσα στο ίδιο το νησί από τόπο σε τόπο.

Φωτογραφία: Οικονόμου Χρήστος

Η βιοποικιλότητα της Χίου μειώνεται τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της εντατικοποίησης των καλλιεργειών και της εξέλιξης της αγροτικής οικονομίας. Ακόμα και φυτά πολύ συνηθισμένα στο παρελθόν, όπως τα τοπικά μανιτάρια (αμανίτες), ο καπνός και το βαμβάκι, είναι σπάνια. Οι καλλιέργειες αφορούν περισσότερο τις κοινές σε όλη την Ελλάδα, κυρίως κηπουρικά ποτιστικά προϊόντα. Ξεχωριστά τοπικά προϊόντα σε αυτό τον τομέα αποτελεί το ξυλάγγουρο, ένα λαχανικό μεταξύ κολοκύθας και τυπικού αγγουριού.

Ενδιαφέρουσες συνδέσεις:

Χίος

Η Χλωρίδα της Χίου (8ο Δημοτικό Σχολείο Χίου)

Φυτολόγιο Χιακής Χλωρίδας

Ορχιδέες & αγριολούλουδα της Χίου

Τα Ελγίνεια της ελληνικής χλωρίδας

Natura Chia

Η Χίος φημίζεται και για τον πλούτο των άγριων λουλουδιών της

ΚΠΕ Ομηρούπολης – Χλωρίδα

Chios Nature Ltd

Προστατευόμενη Περιοχή Natura

Παντελής Σαλιάρης

Advertisements

About AnOiko

Ψυχολόγος, Μαθηματικός, Επίκουρος Καθηγητής Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Θεσσαλονίκης (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ., Π.Ε.ΣΥ.Π. και Μ.Π.Σ. "Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης"
This entry was posted in Βιοποικιλότητα and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s